Natrag

Zabrane

Zabrane

<!--

/* Font Definitions */

font-face

font-family:Calibri;

panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;

mso-font-charset:0;

mso-generic-font-family:swiss;

mso-font-pitch:variable;

mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;ć

/* Style Definitions */

p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal

mso-style-parent:"";

margin-top:0cm;

margin-right:0cm;

margin-bottom:10.0pt;

margin-left:0cm;

line-height:115%;

mso-pagination:widow-orphan;

font-size:11.0pt;

font-family:Calibri;

mso-fareast-font-family:"Times New Roman";

mso-bidi-font-family:"Times New Roman";ć

p.NoSpacing, li.NoSpacing, div.NoSpacing

mso-style-name:"No Spacing";

mso-style-parent:"";

margin:0cm;

margin-bottom:.0001pt;

mso-pagination:widow-orphan;

font-size:11.0pt;

font-family:Calibri;

mso-fareast-font-family:"Times New Roman";

mso-bidi-font-family:"Times New Roman";ć

/* Page Definitions */

page

mso-page-border-surround-header:no;

mso-page-border-surround-footer:no;ć

page Section1

size:612.0pt 792.0pt;

margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt;

mso-header-margin:36.0pt;

mso-footer-margin:36.0pt;

mso-paper-source:0;ć

div.Section1

page:Section1;ć

ZabraneZzZZzZa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Politiki procesi: progon rei i misli u doba diktature (6)

 

Kalendar krajnjih mera

 

Obimnim istraivanjem srpskog knjievnika i publiciste Marinka Arsia Ivkova, objavljenim pod nazivom "Krivina estetika", detaljno je opisan mehanizam guenja stvaralakih sloboda u nekadanjoj Jugoslaviji, a posebno u Srbiji, od kraja Drugog svetskog rata pa sve do dananjih dana. Uloga partijskih sudova i tuilatava u slubi politikog progona umetnika i umetnikih dela, slobode govora i slobode miljenja, zabrane knjiga i kontrole tampe, temelj su ove, od javnosti prerano sakrivene knjige. Jer, nita tako slikovito ne svedoi o kontinuitetu ovdanjih diktatura, kao to svedoi rad poslunog pravosua, kako onog jednopartijskog, o kome je ovde, na samom poetku re, tako i dananjeg, viestranakog, zapravo, takoe jednoumnog, u slubi vlastodraca, o emu "Krivina estetika" upravo i govori...

 

Marinko Arsi Ivkov

 

Hiljadu devesto sedamdeset druga godina

 

Kao ,"trockisti", intelektualci-leviari, Milan Nikoli i Pavluko Imirovi osueni su na po dve godine zatvora, Jelka Kljaji na godinu i po a Danilo Udoviki na godinu dana.

Okruni sud u Novom Sadu osudio knjievnika Slavka Bogdanovia na osam meseci zatvora zbog pesme ("Pesma Underground Tribina mladih Novi Sad") objavljene u listu Student, koji se nije ni pojavio u prodaji (odlukom izdavaa povuen iz tamparije i uniten). andor Roa, zbog teksta ,,Svakodnevni abortus", objavljenog u Uj symposionu, osuen na devet meseci zatvora. Sudski zabranjeni listovi i asopisi: Student (br. 21,1972), Stradija (br. 9. i 13,1972), Filozofija (br. 2,1972), Sirena.

Sudski zabranjen roman Ivana Ivanovia Crveni kralj. Autor otputen s posla u kurumlijskoj Gimnazrji.

Sudski zabranjena knjiga Ljubomira Momilovia Kuda i dokle, zbog nacionalizma i ovinizma. Sudski zabranjena kao politiki nepodobna knjiga Strahimira Ristia Budovanija.

Sudski zabranjena knjiga Srbija u ratovima 1912-1918, zato to objavljuje biografije uesnika Prvog svetskog rata koji su u II svetskom ratu bili ,"neprijatelji naroda".

Sudski zabranjena, kao politikantski pamflet- knjiga Mihaila Markovia Preispitivanja. Bunkerisani su filmovi Jovana Jovanovia Revolucija koja tee, Karpa Aimovia Godine, Nedostaje mi Sonja Heni, Lazara Stojanovia i Tomislava Gotovca Zdrav podmladak, Krsta kanate Dvanaest meseci zime (ovaj posle kritika Latinke Perovi i Drae Markovia).

Prekinuto snimanje filmova Dejana urkovia Ivo Lola i elimira ilnika Sloboda ili strip. Posle kritika ivane Olbine i Sae Gligorijevia, skinuta s programa Televizije Beograd serija Radivoja Lole ukia Nevidljivi. Na zahtev Univerzitetskog komiteta SK Beograda povuen iz prodaje asopis Filozofija (br. 1,1972).

Zbog politiki nepodobnih saradnika, ugaene filozofske biblioteke Srpske knjievne zadruge Aletheia, ,,Prosvete" Karijatide i Dananji svet i ,"Nolita" Symposium. Lokalni funkcioneri, koji su se prepoznali u predstavi skinuli s repertoara uikog Narodnog pozorita kabare Stanoja ikia Dankovia Opera za tri jaja. Skinuta s repertoara Jugoslovenskog dramskog pozorita predstava Aleksandra Popovia Uvek zeleno

Na zahtev GK SK Beograda, u Ateljeu 212 skinuta s repertoara predstava Brane Crnevia Kafanica, sudnica, ludnica. Povuen iz prodaje asopis Gledita (br. 5-6, 1972) zbog teksta Koste avokog. "Nadleni" u Radio-Beogradu zabranili emitovanje pesama , "Tamo daleko", "Igrale se delije" i ,"Mar na Drinu". Bunkerisan film Duana Makavejeva WR ili Misterije organizma, a autor iskljuen iz Saveza komunista.

 

1973.

 

Knjievnik Ivan Ivanovi, zbog zabranjenog romana Crveni kralj, u Okrunom sudu u Prokuplju osuen na dve godine zatvora. Sudski zabranjen roman Gorana Spasia l mrtvi se otimaju, zbog "lanih tvrdnji o drutveno-politikim prilikama u zemlji" i "uznemirenja graana". Autoru je oduzeta i nagrada SSO Srbije.

Sudski zabranjene Somborske novine (br. 970, 1973) zbog teksta "Mali politiki leksikon".

Odlukom suda, iz privremeno zabranjene knjige Zagorke Golubovi ovek i njegov svet, izdava, "Prosveta" izbacila je pedesetak stranica , "politikog pamfleta", posle ega je knjiga vraena u knjiare.

Da bi se obraunali sa ,"crnim talasom" na filmu, komunisti "Neoplante" u Novom Sadu, sa direktorom Drakom Reepom na elu, dobrovoljno su bunkerisali dvadeset filmova koje je proizvelo njihovo preduzee. Filmski reditelj Aleksandar Petrovi, mentor Lazara Stojanovia, autora zabranjenog filma Plastini Isus, otputen je sa posla u Akademiji za pozorite, film, radio i televiziju.

Bunkerisan film Aleksandra Petrovia Maestro i Margarita nakon politikih napada, koje je predvodila Sofija Mii, lan GK SK Beograda. Drame Dimitrija Nikolajevia Generacija i Ljubie Ristia Aleksa iz Kutlova skinute s repertoara u kragujevakom pozoritu "Joakim Vuji" nakon intervencije OK SK Kragujevca. Pozorini komad Semjuela Beketa Kraj igre, reija Predrag Ejdus, skinut s repertoara beogradskog Narodnog pozorita po nalogu Mirka Miloradovia. Na zahtev Mahmuta Bakalija bunkerisan film Predraga Golubovia Crveni udar.

Izdava RU ,"Radivoj irpanov" u Novom Sadu povukao iz prodaje knjigu za decu Milovana Danojlia Onde potok, onde cvet.

Pod politikim pritiskom, olienim u oki Stojiiu i Dragutinu Teiu, predsedniku irija, preinaena ve doneta odluka o dodeli Vukove nagrade profesoru Aleksandru . Kostiu. Nagrada dodeljena "partijskom radniku", pukovniku oru Radiiu.

 

1974.

 

Pesnik Dragoljub Ignjatovi, zbog izlaganja na simpozijumu Filozofskog drutva Srbije, u Okrunom sudu u Valjevu osuen na tri i po godine zatvora. Spreeno otvaranje izlobe Mie Popovia u Kulturnom centru Beograda poto je autor odbio da ukloni slike na kojima je predstavljen predsednik drave Josip Broz Tito.

Sudski zabranjena knjiga Nikole J. Ristia Srbija u borbi za ostvarenje vievekovnog zaveta naih naroda zbog ,"nacionalistikog i ovinistikog" tumaenja dogaaja iz prolosti. Sudski zabranjen asopis Mostovi u Titovom Uicu zbog politiki nepodobne pripovetke Boura Hajdukovia, Samaka soba zvana svratite".

Sudski zabranjene Knjievne novine (br. 471, 1974) zbog pripovetke Predraga Stepanova ,"Smrt cimbaliste Pite". Zabranjena je knjiga ike Milenovia Prilog o naselju Popovia Meupe s redosledom prvih doseljenika od doseljavanja do danas. Povuen iz prodaje i upotrebe u kolama udbenik Istorija filozofije, zbog priloga jednog od estorice inkriminisanih profesora Filozofskog fakulteta, Miladina ivotia.

Sudski zabranjen list Zum reporter zato to je povodom Dana republike objavio ,,vulgarnu ilustraciju" i tako uvredio Jugoslaviju. Milicija, bez sudskog reenja, zaplenila asopis Filozofija (br. 1-2, 1974) zbog teksta Ljubomira Tadia, u kojem autor kritiki govori o J. B. Titu.

Sudski zabranjen list ik (br. 46,1974) zato to , "vrea javni moral". Zabranjena distribucija lista Politika zbog pogrenog prikazivanja granica nae zemlje na auto-karti. Programski savet Beogradskog dramskog pozorita skinuo s repertoara dramu Branka Pendovskog Doek, reija Ljubia Georgijevski, nakon otre kritike Vaska Ivanovia u listu Politika.

Komunisti Ateljea 212 i GK SK Beograda skinuli s repertoara predstavu Brane Crnevia Batak gospodina ora. Beogradski izdava , "Hronometar", odustao od drugog izdanja knjige Ko je ko u Jugoslaviji, nakon intervencije partijskih funkcionera (jer se u knjizi pominju Aleksandar Rankovi i Milovan ilas).

Skuptina optine Valjevo, na predlog Aktiva odbornika komunista, retroaktivno opozvala nagradu "Milovan Glii" Mirku Kovau za roman Rane Luke Metrevia, dodeljenu dve godine ranije.

 

1975.

 

Sudski zabranjena knjiga Milije K. Malikovia Raka i njena okolina, zbog lanog prikazivanja NOB-a i etnikog pokreta.

Sudski zabranjena knjiga ede Vulevia Povratak predaka, zbog "crnog pesimizma tetnog za omladinu". Politikom odlukom Toda Kurtovia i Drae Markovia ukinut asopis Revija 92 (izdava ,,Borba"), jer razotkriva ,"socijalistiki svet mita, korupcije i privilegija". Povuen knjievni asopis Gradina zbog prie Jovana Radulovia ,"Ujakova zaostavtina".

Zbog tekstova Zagorke Golubovi, Mihaila Markovia, Dragoljuba Miunovia, Miladina ivotia, Ljubomira Tadia, Svetozara Stojanovia i Trive Inia povueni iz prodaje zbornici Problemi filozofije i marksizma, Etiko-humanistiki problemi socijalizma, Sociologija i Osnovi nauke o drutvu. Povuena iz tampe knjiga Karla Marksa Kritika Hegelove filozofije zbog nepodobnosti prevodioca Ljubomira Tadia. Ukinut asopis Filozofija. Bunkerisan film Jovana Aina Rua od betona (o radnikom trajku), nakon otrih politikih kritika partijskih funkcionera pire Galovia i arka Papia. Lokalni politiari zabranili prodaju romana Dobrila Nenadia Kia na teritoriji optine Arilje. Cenzurisana televizijska serija ike Lazia Graani sela Luga, nakon napada boraca Jakova Blaevia i Drae Markovia. Advokat Sra Popovi osuen je na godinu dana zatvora zato to je u sudnici, dok je branio pesnika Dragoljuba Ignjatovia "irio lane vesti".

 

1976.

 

Sudski zabranjena knjiga Radovana Gajia Oganj i pepeo, jer "neistinito prikazuje drutveno-politike prilike u naoj zemlji". Sudski zabranjen asopis Naa prolost (Kraljevo) zbog prikaza knjige Novi Pazar i okolina, u kojem autor Vukan ulafi iznosi neistine o meunacionalnim odnosima za vreme okupacije.

Bez reenja javnog tuioca, po nalogu politiara, organi SUP Batoina zaplenili sav tira knjige Jeremije D. Mitrovia Batoina i okolina u prolosti. Knjige su tajno "deponovane" na tavan milicijske zgrade u Batoini, odakle su posle pritisaka javnosti iznesene na svetlost dana tek 1991. godine!

Prvo optinsko javno tuilatvo u Beogradu podiglo optunicu protiv Miroslava Josia Vinjia, zbog irenja lanih vesti i "pisanja neistine" u pripovetci ,"Krov nad glavom", objavljenoj u listu Politika.

Komunisti izdavakog preduzea ,"Prosveta", Izdavaki savet i Ureivaki odbor asopisa Knjievnost (iji je ,,Prosveta" izdava), ocenili kao politiku greku i, "ozbiljan propust" objavljivanje proze Miroslava Josia Vinjia, "TBC - prvi zglob" u svom asopisu.

Zbog vulgarizacije NOB-a ukinut kultni strip "Dejih novina" o partizanskim kuririma Mirku i Slavku, Nikad robom. Prekinuta serija razgovora u listu Mladost pod nazivom "Jugoslovenska filozofija danas", kako bi bila onemoguena rehabilitacija "praksisovaca".

1978.

 

Izdava ,,Slovo ljubve" u Beogradu odustao od objavljivanja romana Vojislava Lubarde Preobraenje nakon intervencije Vase Milinevia i GK SK Beograda. Bunkerisan crtani film Stevana ivkova Put, jer podsea na Domanovievog , "Vou" i vrea linost voe Josipa Broza Tita. Pozorini komad Iva Breana Smrt predsjednika kunog savjeta, reija Miodrag Ili skinut s repertoara Beogradskog dramskog pozorita jer aludira na predsednika drave.

1979.

 

Sudski zabranjen roman Predraga udia Ljudske slabosti. Gradski sudija za prekraje kaznio novanom kaznom od 10.000 dinara Milovana ilasa zbog umnoavanja, na getetneru, , "ilegalnog" asopisa asovnik.

 

 

 

1980.

 

Momilo Seli zbog prie , "Sadraj" umnoene na apilografu, osuen na sedam godina zatvora. Sudski zabranjen prvi broj asopisa Javnost (urednici Dobrica osi i Ljubomir Tadi).

Povuen iz prodaje i uniten asopis Delo (broj septembar-oktobar 1980) zbog pesama Gojka oga koje aludiraju na pokojnog predsednika J. B. Tita. Prekinuto tampanje knjiga Dragoljuba Jovanovia Muzej ivih Ijudi (o Golom otoku) i Ortege Gaseta Pobuna masa (zbog moguih aluzija na SFR Jugoslaviju).

Skinute s repertoara Narodnog pozorita u Beogradu drame Matije Bekovia Mea Vuka Manitoga, Miodraga Ilia San zimske noi i Duana Jovanovia Karamazovi. Drama Aleksandra Popovia Mreenje arana skinuta s repertoara Beogradskog dramskog pozorita.

Partijski funkcioneri Vaso Milinevi i piro Galovi spreili objavljivanje romana Vojislava Lubarde Preobraenje. Televizijska drama Jovana Radulovia Vuari Donje i Gornje Polae bunkerisana nakon prvog emitovanja na TV Beograd i otrih politikih napada. Na TV Beograd prekinuto emitovanje televizijske serije Vase Popovia Filip na konju.

 

1981.

 

Sudski zabranjena knjiga pesama Gojka oga Vunena vremena, a njen autor osuen na dve godine zatvora. Knjievnik Sabit Rustemi osuen je na etiri godine zatvora zbog prie , "Pod maskom gostiju", objavljene u asopisu Fjalja, iji je glavni urednik Sabedini Haljiti osuen na tri godine zatvora. Izdava Dom omladine Beograda, kao politiki nepodobnu, povukao iz prodaje knjigu pripovedaka Jovana Radulovi Ilintak.

 

1982.

 

Sudski zabranjena dokumentarna knjiga Dragana Antia Sluaj Gojko ogo, dokumenti, jer su u njoj objavljene pesme koje su sudski zabranjene kao krivino delo. Sudski zabranjena knjiga Zapisi, jer neistinito prikazuje borbe za osloboenje Knjaevca.*

Izdava ICS povukao iz prodaje knjigu Esada imia Politika kao sudbina. Koprodukcioni film Duana Makavejeva Sweet movie nije dobio dozvolu za prikazivanje u Jugoslaviji zbog ,,neukusa i nepodobnosti reditelja". Programski savet Pozorita ,"Boko Buha" u Beogradu odbio da u repertoar uvrsti dramu Jovana Radulovia Golubnjaa.

Nakon politikih pritisaka, skinuta s repertoara novosadskog Srpskog narodnog pozorita drama Jovana Radulovia Golubnjaa u reiji Dejana Mijaa. Skinuta s repertoara Narodnog pozorita u Pritini drama Aleksandra Popovia Jelena etkovi.

 

1983.

 

Ugaene Knjievne novine, poto je veina lanova Izdavakog saveta, prema partijskoj direktivi, podnela ostavku. Sudski zabranjena knjiga Neboje Popova Drutveni sukobi - izazov sociologiji. Sudski zabranjen asopis Theoria (brojevi 3 i 4, 1983) zbog objavljivanja presude kojom je zabranjena knjiga Neboje Popova. Spreena distribucija knjige Miodraga Skulia Uzroci ekonomske krize u Jugoslaviji, na zahtev GK SK Beograda.

Nakon intervencije OK SK Kruevca, na Sloboditu spreeno izvoenje drame Borislava Pekia Obeenjak. U Ateljeu 212 cenzurisani delovi predstave Duana Kovaevia Radovan III, u reiji Ljubomira Drakia, jer je glavni lik (u tumaenju Zorana Radmilovia) ,"previe liio na iptara".

Na predlog pravobranioca samoupravljanja i Izvrnog saveta SO Stari grad u Beogradu ukinuta Izdavaka zajednica pisaca "Zapis". Izdavaka kua ,"Gradina" u Niu rasturila slog zbirke pesama Ljubomira Simovia Istonice, koja je trebalo da bude objavljena i kao separat u asopisu Gradina, i kao zasebna knjiga.

 

1984.

 

Sudski zabranjena knjiga - dnevnik o studentskoj pobuni 1968 ivojina Pavlovia Ispljuvak pun krvi.

Sudija za prekraje Rakovice zabranio knjigu Antologija o vremenu u kojem ivimo, koju su priredili Rastko Zaki i Dragan Anti (re je o tzv. Beloj knjizi CK SK Hrvatske o politiki opasnim piscima). Sudski zabranjen asopis Theoria (br. 4, 1984) zbog teksta Ljubomira Tadia ,"Uznemirenje javnosti". Sudski zabranjen list Sport (br. 9589,1984) zbog reenice , "tafeta mladosti predata vrnjacima iz SR Kosovo".

Sudski zabranjene Omladinske novine (br. 476, 1984) zbog teksta prenetog iz slovenake Tribune u kojem se vrea predsednik SSSR Leonid Brenjev.

Na zahtev javnog tuioca, iz listova Student (br. 21-22, 1984) i NON (br. 498, 1984) u tampariji izbaeni tekstovi o studentskom standardu, jer bi mogli ,"da uznemire beogradsku javnost". Sudski zabranjena satirina knjiga Rastka Zakia Ukrtene rei. Sudski zabranjena knjiga Mihaila Popovskog Tajanstveni svet masona, zbog ,,falsifikovanja istorijskih injenica".

Zabranjen list Zum reporter zbog priloga o grafitima ,,Umetnost ulice - okupacija zidova u dvanaest slika". Zabranjena antologija savremene srpske poezije na engleskom jeziku Miodraga Periia The taste of the eighties zbog pesama Gojka oga.

Pesma Bore orevia ,"Kako je lepo biti glup" nala se na ,"crnoj listi" i zabranjena je za emitovanje na televizijskim i radio-stanicama.

OK SK Kruevca zabranilo je da Jugoslovensko dramsko pozorite na Sloboditu izvede dramu Kolubarska bitka, nainjenu prema romanu Dobrice osia Vreme smrti. Skinute su s repertoara drame Duana Kovaevia Maratonci tre poasni krug (Srpsko narodno pozorite), Egona Savina Ratniki rastanak (prema romanu Branka opia Bata sljezove boje) u Zvezdara teatru, Aleksandra Popovia Mreenje arana (Narodno pozorite u Pirotu), Iva Breana Vienje Isusa Hrista u kasarni VP 2507 ("Godofest" u Beogradu, u izvoenju Amaterskog pozorita ukarica),Vuka Drakovia Sudija (scena Doma omladine Beograda), Esada imia Politika kao sudbina (scena Doma omladine Beograda), kao i kabare Studentskog kulturnog centra Beograda Neuspeo doek '54 (svetozarevaki Dani komedije).

Direktor ,"Politike" Vukoje Bulatovi zabranio objavljivanje feljtona ora Liine ivot Petra Karaorevia u listu Intervju. Miodrag Mili, jedan od estorice uesnika ,"Otvorenog univerziteta" protiv kojih je voen sudski proces, osuen na dve godine zatvora (na vioj instanci kazna smanjena na godinu i est meseci). Opozicionar Radomir Radovi naen mrtav u praznoj vikendici svoje tetke. Osnovano se sumnja da je u pitanju likvidacija politikog protivnika iza koje stoji reim...

 

(Nastavie se)

 

 

Iz biografije autora

 

Marinko Arsi Ivkov je roen 1950. godine u Staparu, na severu Bake, diplomirao je optu knjievnost na Filolokom fakultetu u Beogradu i kao nezavisni intelektualac i knjievnik bio opozicija Titovom, Miloevievom i svim reimima do danas, to je dovelo do njihove saglasnosti da njegovo delo marginalizuju ili preute uz dobru pomo kritiarskih klanova i nadlenih dravnih slubi. Autor je nekoliko romana i pripovedaka, a u javnosti je, uprkos svemu, najbolje bila prihvaena njegova "Antologija srpske udvorike poezije", koja je uvredila biveg, i opomenula sadanje i budue diktatore.

 

podeli ovaj lanak:

Natrag
Na vrh strane